Kayısı

Gevrek sulu eti, hoş kokusu, kadife dokusuyla haziran-temmuz aylarında olgunlaşmaya başlar kayısı. İran ve Mısır'da "altın yumurta" olarak adlandırılan kayısıyı taze olarak yemenin dışında bu lezzetli meyve ile hoş alternatifler yaratabilirsiniz...
Eski İran ve Mısır'da "Güneşin altın yumurtası" olarak tanımlanan kayısı, yaz başından itibaren tezgahlardaki yerini alır. Kışın ise kurusu eksik olmaz sofralarımızdan. Gevrek ve az sulu eti, şekerli ve kokuludur. Çekirdeği kolaylıkla etinden çıkarılır. Çekirdeğin içinde bulunan yenilebilen bademi, kayısı reçellerine koku vermek için kullanılır.
Romalılar ve Araplar tarafından Güney Avrupa'ya getirilen ve gülgiller ailesinin ferdi olan kayısı ağacı, daha çok Ortadoğu, Avrupa, Orta Asya, Amerika ve Afrika kıtalarında yani Akdeniz'e yakın bölgelerde yetişmekle birlikte, tüm kıtalarda görülür. Dünya yaş kayısı üretimindeki birincilik ise ülkemize aittir. Türkiye'de kayısı üretimi başlıca 6 bölgeden sağlanır. Dünyanın yaş kayısı ihtiyacının yaklaşık yüzde 10-15'i ise bu bölgelerden karşılanır.
En bilinen kayısı çeşitleri arasında "Çöloğlu", "Şekerpare", "Alyanak", "Hasanbey", "Tokaloğlu", "Karacabey", "Sam", "Aprikoz" ve "İmrahor" gelir. 1750 çeşidi bulunan kayısının hasat edildikten sonra olgunlaşma aşaması durur, bu nedenle pazar ve marketten alırken yeteri kadar olgunlaşmış olmasına dikkat edilmelidir. Kayısının bir diğer özelliği de çağla döneminde yüksek oranda C vitamini içermesidir, ancak olgunlaşmaya başlamasıyla birlikte C vitamini oranı azalır. Kayısının hasat döneminin oldukça kısa sürmesi ve tazesinin çabuk bozulması sebebiyle daha çok kuru kayısı tercih edilir.
Sağlık karnesi…
A vitamini kaynağı maddeler yönünden zengin olan kayısı, bu yönüyle kalp rahatsızlıklarına yakalanma riskini azaltır. Özellikle akciğer rahatsızlıklarına iyi gelen kayısı, bu özelliğinden dolayı sigara içenlere tavsiye edilir. Kan yapımını artırarak, kansızlığa engel olur. Ülserin iyileşmesinde büyük rol oynar. En önemlisi de bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar. Kuru kayısı da potasyum yönünden zengindir. Bu sebeple tansiyonu düşürmeye yardımcı olur. Kuru kayısı yüksek oranda lif içerir. Yüksek lif oranıyla kan şekerini düzene sokar, aynı zamanda kolesterol düzeyini düşürür.

100 gram taze kayısıda...
BESİNLER VE KALORİ
Kalori 51 Karbonhidrat 2.8 gram Protein 1.0 gram Yağ 0.2 gram
MİNERALLER
Fosfor 23.0 mgr Kalsiyum 17.0 mgr Potasyum 281.0 mgr Magnezyum 12.0 mgr
VİTAMİNLER
A vitamini 270 IU B1 vitamini 0.03 mgr B2 vitamini 0.04 mgr B3 vitamini 0.6 mgr B6 vitamini 0.07 mgr